نرمی استخوان در بزرگسالان که در پزشکی به آن استئومالاسی (Osteomalacia) می‌گویند، بی‌سروصدا شروع می‌شود. اول یک درد مبهم در کمر یا لگن است. بعد بالا رفتن از پله سخت‌تر می‌شود. بیشتر افراد این علائم را پای خستگی یا بالا رفتن سن می‌گذارند. مشکل اینجاست که استخوان در این بیماری به‌جای شکننده شدن، نرم می‌شود. برای همین علائمش با پوکی استخوان یا دردهای عضلانی معمولی اشتباه گرفته می‌شود. در ادامه ۷ علامت اصلی، تفاوتش با پوکی استخوان، قرص‌های رایج و راه تشخیص دقیق آن را توضیح داده‌ایم.
تشخیص زود هنگام نرمی استخوان یعنی درمان ساده تر همین حالا نوبت تست تراکم استخوان بگیرید. 02191092735
بررسی علائم نرمی استخوان در بزرگسالان
استئومالاسی در بزرگسالان که به زبان ساده همان نرمی استخوان است، معمولاً به دلیل کمبود ویتامین D، کلسیم یا اختلال در جذب آنها ایجاد می‌شود.
| ردیف | علائم نرمی استخوان در بزرگسالان | توضیح |
|---|---|---|
| 1 | درد استخوان | معمولاً درد مبهم و مداوم، به‌ویژه در لگن، کمر، ران‌ها و دنده‌ها |
| 2 | ضعف عضلانی | بیشتر در عضلات نزدیک به تنه (ران و شانه)، مشکل در بلند شدن یا بالا رفتن از پله |
| 3 | خستگی زودرس | احساس ضعف عمومی و کاهش انرژی |
| 4 | مشکل در راه رفتن | راه رفتن اردکی یا ناپایدار به دلیل ضعف عضلات |
| 5 | افزایش خطر شکستگی | شکستگی با ضربه‌های خفیف، مخصوصاً در لگن و ستون فقرات |
| 6 | درد هنگام فشار | حساسیت استخوان‌ها هنگام لمس یا فشار |
| 7 | گرفتگی عضلات | به‌خصوص در پاها، به دلیل اختلال در تعادل کلسیم |
علائم نرمی استخوان در زنان
علائم نرمی استخوان در زنان معمولاً از ناحیه لگن و پایین کمر شروع می‌شود. خیلی از خانم‌ها اول آن را به درد قاعدگی یا خستگی کار خانه ربط می‌دهند. ضعف در عضلات ران، سختی بلند شدن از روی زمین و دردی که با فشار دادن استخوان لگن یا دنده‌ها بیشتر می‌شود، از نشانه‌هایی است که نباید ساده گرفت.
زنان در چند دوره بیشتر در معرض این بیماری هستند. در بارداری و شیردهی، بدن مادر بخشی از کلسیم و ویتامین D خودش را صرف جنین و نوزاد می‌کند. پوشش کامل و کم بودن تماس پوست با آفتاب هم تولید ویتامین D را پایین می‌آورد. بعد از یائسگی ماجرا پیچیده‌تر می‌شود، چون علائم نرمی استخوان شبیه پوکی استخوان است و گاهی هر دو با هم وجود دارند. اینجا فقط آزمایش دقیق می‌تواند این دو را از هم جدا کند.
طبق اطلاعات سرویس سلامت ملی انگلستان (NHS)، راشیتیسم کودکان و استئومالاسی بزرگسالان در اصل یک بیماری‌اند که معمولاً از کمبود ویتامین D یا کلسیم ایجاد می‌شود. درد در کمر، شانه، دنده‌ها، لگن یا پاها و همچنین گرفتگی و گزگز عضلات از علائم مشترک آن در بزرگسالان است.
فرق نرمی استخوان و پوکی استخوان در یک جدول
نرمی استخوان و پوکی استخوان دو بیماری مرتبط با بافت استخوانی هستند که گاهی به دلیل شباهت نام و علائم با یکدیگر اشتباه گرفته می‌شوند. با این حال، این دو بیماری از نظر علت ایجاد، نحوه درگیر شدن استخوان و پیامدهای آن تفاوت‌های مهمی با هم دارند.
نرمی استخوان
نرمی استخوان یا استئومالاسی (Osteomalacia) بیماری‌ای است که در آن استخوان‌ها به‌صورت غیرطبیعی نرم می‌شوند.علتش معمولاً اختلال در فرآیند معدنی‌شدن استخوان‌ها است یعنی بدن نمی‌تواند به‌اندازه‌ی کافی کلسیم و فسفر را در بافت استخوانی رسوب بدهد.
مهم‌ترین دلیل این مشکل کمبود ویتامین D است، که باعث می‌شود کلسیم از روده درست جذب نشود.استخوان‌ها به‌جای اینکه محکم باشند، انعطاف‌پذیر و دردناک می‌شوند، و در موارد شدید ممکن است تغییر شکل (دفرمیتی) پیدا کنند.
پوکی استخوان
پوکی استخوان یا استئوپروز (Osteoporosis)، بر خلاف نرمی استخوان، به معنی کاهش تراکم استخوان است.
در این بیماری، مواد معدنی استخوان‌ها وجود دارند اما ساختار داخلی استخوان‌ها شکننده و خلل‌خلل می‌شود. یعنی استخوان‌ها نازک‌تر، ضعیف‌تر و مستعد شکستگی با ضربه‌های کوچک می‌گردند.
پوکی استخوان بیشتر در سنین بالا دیده می‌شود، به‌ویژه در زنان پس از یائسگی، زیرا کاهش استروژن باعث افزایش تجزیه بافت استخوان می‌شود.
| ویژگی | نرمی استخوان (استئومالاسی) | پوکی استخوان (استئوپروز) |
|---|---|---|
| تعریف | نرم شدن استخوان به دلیل اختلال در معدنی شدن | کاهش تراکم و استحکام استخوان |
| علت اصلی | کمبود ویتامین D، کلسیم یا فسفر | افزایش سن، یائسگی، کم‌تحرکی |
| درد استخوان | معمولاً وجود دارد | اغلب تا زمان شکستگی وجود ندارد |
| خطر شکستگی | ممکن است افزایش یابد | بسیار شایع و مهم‌ترین عارضه |
| گروه سنی شایع | بزرگسالان با کمبود ویتامین D | سالمندان به‌ویژه زنان یائسه |
| نتیجه تست تراکم استخوان | معمولاً پایین | پایین |
| آزمایش خون | ویتامین D پایین، آلکالین فسفاتاز (ALP) بالا، گاهی فسفر پایین | معمولاً طبیعی |
| درمان اصلی | جبران ویتامین D، کلسیم و فسفر | داروهای تقویت‌کننده استخوان مثل آلندرونات یا آمپول‌های پوکی استخوان |
همان‌طور که در جدول می‌بینید، تست تراکم استخوان در هر دو بیماری عدد پایینی نشان می‌دهد. برای همین فرق نرمی استخوان با پوکی استخوان را معمولاً آزمایش خون مشخص می‌کند.
استئومالاسی در بزرگسالان؛ همان راشیتیسم است؟
بله. استئومالاسی در بزرگسالان و راشیتیسم در کودکان در اصل یک بیماری‌اند و تفاوتشان در سن بیمار است. در کودکی که صفحه‌های رشد استخوانش هنوز باز است، کمبود ویتامین D باعث خمیدگی پا و اختلال رشد می‌شود و اسمش راشیتیسم است. همین کمبود در بزرگسال دیگر روی رشد اثر نمی‌گذارد، ولی استخوان را نرم و دردناک می‌کند. پس وقتی از علائم راشیتیسم در بزرگسالان صحبت می‌شود، منظور همان علائم استئومالاسی است: درد استخوان، ضعف عضلات نزدیک تنه و راه رفتن اردک‌وار.
علت نرمی استخوان چیست؟
نرمی استخوان در بزرگسالان: Osteomalacia و در نرمی استخوان در کودکان: Rickets) زمانی ایجاد می‌شود که بدن نتواند مواد معدنی لازم برای سفت شدن استخوان‌ها را به‌درستی تأمین یا جذب کند. مهم‌ترین علت این مشکل، کمبود ویتامین D است؛ ویتامینی که نقش کلیدی در جذب کلسیم و فسفر از روده دارد. وقتی ویتامین D کافی نباشد، استخوان‌ها به‌جای محکم شدن، نرم و ضعیف باقی می‌مانند.
- کمبود ویتامین D به دلیل قرار نگرفتن کافی در معرض نور خورشید یا تغذیه نامناسب
- کمبود کلسیم یا فسفر در رژیم غذایی
- اختلال در جذب مواد غذایی (مانند بیماری‌های گوارشی، سلیاک یا جراحی‌های معده و روده)
- بیماری‌های کلیوی یا کبدی که مانع فعال شدن ویتامین D در بدن می‌شوند
- مصرف طولانی‌مدت برخی داروها مانند داروهای ضدصرع یا کورتون‌ها
- سوءتغذیه به‌ویژه در کودکان و سالمندان
چه کسانی بیشتر در معرض نرمی استخوان هستند؟
نرمی استخوان زمانی ایجاد می‌شود که بدن برای مدت طولانی با کمبود ویتامین D، کلسیم یا فسفر مواجه باشد یا نتواند این مواد را به‌درستی جذب و استفاده کند. بنابراین افرادی که دریافت تغذیه‌ای ناکافی، تماس کم با نور خورشید یا بیماری‌های زمینه‌ای خاص دارند، بیشتر در معرض این بیماری قرار می‌گیرند. در کودکان، این مشکل می‌تواند رشد استخوان‌ها را مختل کند و در بزرگسالان باعث درد و ضعف استخوان شود.
| گروه | دلیل افزایش خطر |
|---|---|
| نوزادان و کودکان در حال رشد | نیاز بالاتر به ویتامین D و کلسیم برای رشد استخوان |
| افرادی با تماس کم با نور خورشید | کاهش تولید ویتامین D در پوست |
| زنانی که پوشش کامل دارند یا بیشتر وقت در خانه یا محیط بسته اند | پوست تقریباً در معرض آفتاب نیست و ویتامین D کافی ساخته نمی‌شود |
| افراد با تغذیه نامناسب | دریافت ناکافی کلسیم، فسفر و ویتامین D |
| سالمندان | کاهش توانایی بدن در تولید و جذب ویتامین D |
| زنان باردار یا شیرده | افزایش نیاز بدن به مواد معدنی |
| افراد مبتلا به بیماری‌های گوارشی | اختلال در جذب کلسیم و ویتامین D |
| بیماران کلیوی یا کبدی | اختلال در فعال‌سازی ویتامین D |
| مصرف‌کنندگان طولانی‌مدت برخی داروها | تداخل داروها با متابولیسم ویتامین D |
| افراد با پوست تیره | کاهش تولید ویتامین D در برابر نور خورشید |
انواع نرمی استخوان
نرمی استخوان بر اساس علت ایجاد آن به چند نوع مختلف تقسیم می‌شود. شناخت این انواع کمک می‌کند علت بیماری بهتر مشخص شود و درمان مناسب‌تری انجام گیرد.
یکی از شایع‌ترین انواع، نرمی استخوان تغذیه‌ای است. این نوع معمولاً به دلیل کمبود ویتامین D، کلسیم یا فسفر در رژیم غذایی ایجاد می‌شود. کمبود نور خورشید و تغذیه نامناسب از مهم‌ترین عواملی هستند که باعث بروز این نوع نرمی استخوان می‌شوند.
نوع دیگر نرمی استخوان وابسته به ویتامین D است. در این حالت بدن به دلیل برخی اختلالات ژنتیکی یا متابولیکی نمی‌تواند ویتامین D را به‌درستی استفاده کند، حتی اگر مقدار آن در بدن کافی باشد.
نرمی استخوان مقاوم به ویتامین D نوع نادرتری از این بیماری است که در آن بدن نسبت به ویتامین D پاسخ مناسبی نمی‌دهد. این نوع معمولاً با اختلال در تنظیم فسفر در بدن همراه است.
همچنین نرمی استخوان ناشی از بیماری‌های کلیوی نیز وجود دارد. در بیماری‌های مزمن کلیه، تعادل کلسیم، فسفر و ویتامین D در بدن به هم می‌خورد و این مسئله می‌تواند باعث نرم شدن استخوان‌ها شود.
نوع دیگر نرمی استخوان ناشی از اختلالات گوارشی است. در برخی بیماری‌های دستگاه گوارش، جذب ویتامین D و مواد معدنی در روده کاهش پیدا می‌کند و همین موضوع زمینه ایجاد نرمی استخوان را فراهم می‌کند.
اگر دچار درد استخوان، ضعف عضلانی یا نگرانی از نرمی استخوان هستید، مرکز سنجش تراکم استخوان تهران می‌تواند به تشخیص زودهنگام و پیشگیری از عوارض کمک کند. در مرکز ما با استفاده از دستگاه‌های پیشرفته و کادر متخصص، ارزیابی دقیق تراکم استخوان در کوتاه‌ترین زمان انجام می‌شود. برای دریافت نوبت تماس بگیرید. 02191090775
آیا نرمی استخوان خطرناک است؟ عوارض آن را بشناسید
نرمی استخوان بیماری کشنده‌ای نیست و اگر به‌موقع تشخیص داده شود، از معدود بیماری‌های استخوانی است که می‌شود کاملاً درمانش کرد. خطر آن وقتی جدی می‌شود که سال‌ها نادیده بماند. در این حالت عوارض نرمی استخوان در بزرگسالان دیگر فقط درد نیست:
- شکستگی کاذب (Looser zones): ترک‌های ریزی در استخوان لگن، گردن ران، دنده‌ها یا کتف که در عکس رادیولوژی دیده می‌شوند و اغلب با درد موضعی همراه‌اند.
- شکستگی واقعی با ضربه خفیف: به‌خصوص در لگن و دنده‌ها.
- زمین خوردن در سالمندان: ضعف عضلات ران تعادل را به هم می‌زند و هر زمین خوردن روی استخوانی که نرم شده، می‌تواند به شکستگی برسد.
- تغییر شکل استخوان: در موارد پیشرفته، خمیدگی ستون فقرات یا لگن و کاهش قد.
- وابستگی حرکتی: بعضی بیماران در مراحل جدی بدون عصا یا کمک دیگران راه نمی‌روند.
آزمایش‌های مناسب برای تشخیص نرمی استخوان
برای تشخیص نرمی استخوان، پزشک معمولاً ابتدا آزمایش‌های خونی و سپس در صورت نیاز تصویربرداری از استخوان‌ها را درخواست می‌کند. این آزمایش‌ها کمک می‌کنند میزان ویتامین D و مواد معدنی بدن بررسی شود و مشخص شود آیا استخوان‌ها دچار ضعف یا تغییر شده‌اند یا نه.
✔️آزمایش‌های مناسب برای تشخیص نرمی استخوان به شرح زیر است:
- آزمایش خون برای اندازه‌گیری ویتامین D
- آزمایش کلسیم خون
- آزمایش فسفر خون
- آزمایش آلکالین فسفاتاز (ALP)
- آزمایش هورمون پاراتیروئید (PTH)
- رادیوگرافی (X-ray)از استخوان‌ها
- اسکن تراکم استخوان (Bone Density یا DEXA)
- در موارد خاص نمونه‌برداری از استخوان (بیوپسی استخوان)
علائم پوکی استخوان در زنان و مردان | از بی علامتی تا شکستگی
آیا تست تراکم استخوان نرمی استخوان را نشان می‌دهد؟
تست تراکم استخوان (DEXA) نشان می‌دهد استخوان‌های شما چقدر مواد معدنی دارند. در نرمی استخوان این عدد معمولاً پایین می‌آید. پس تست تراکم استخوان کمک می‌کند بفهمید استخوان‌ها در چه وضعیتی هستند و شدت مشکل چقدر است.
نکته اینجاست که عدد پایین تراکم به تنهایی نمی‌گوید علت، نرمی استخوان است یا پوکی استخوان. به همین دلیل پزشک معمولاً تست تراکم را کنار آزمایش ویتامین D، کلسیم، فسفر و ALP درخواست می‌کند. ترکیب این دو، تصویر کامل را می‌دهد. تست تراکم بعداً هم برای پیگیری استفاده می‌شود تا معلوم شود درمان جواب داده یا نه.
اگر پزشک برایتان تست تراکم استخوان نوشته، مرکز سنجش تراکم استخوان تهران با دستگاه DEXA و نوبت‌دهی سریع در خدمت شماست. برای دریافت نوبت تماس بگیرید: 02191092735
راه های درمان نرمی استخوان در بزرگسالان
خبر خوب درباره درمان نرمی استخوان در بزرگسالان این است که برخلاف بسیاری از بیماری‌های استخوانی، قابل برگشت است. اگر علت اصلی کمبود ویتامین D باشد، که در بیشتر موارد همین است، با جبران آن استخوان دوباره سفت می‌شود. درمان همیشه با پیدا کردن علت شروع می‌شود، چون درمان نرمی استخوانی که از بیماری کلیوی آمده با نوع تغذیه‌ای آن فرق دارد.
۱. مصرف مکمل‌های ویتامین D
اصلی‌ترین درمان استئومالاسی مصرف ویتامین D است. پزشک ممکن است قرص، شربت یا آمپول حاوی ویتامین D تجویز کند تا جذب کلسیم در بدن افزایش یابد و استخوان‌ها سفت‌تر شوند.
۲. مصرف کلسیم و فسفر کافی
افزایش دریافت این مواد از طریق رژیم غذایی (لبنیات، ماهی، تخم‌مرغ، سبزیجات برگ‌دار، مغزها) یا مکمل‌های دارویی برای بازسازی ساختار استخوان ضروری است.
۳. قرار گرفتن در معرض نور خورشید
آفتاب منظم روی پوست به بدن کمک می‌کند خودش ویتامین D بسازد و اثر مکمل‌ها را کامل‌تر کند.
۴. اصلاح تغذیه و سبک زندگی
رژیم غذایی سالم، فعالیت بدنی ملایم، و اجتناب از سیگار یا الکل نقش مهمی در حفظ سلامت استخوان‌ها دارند.
۵. درمان بیماری‌های زمینه‌ای
اگر علت نرمی استخوان، بیماری کلیوی یا گوارشی یا اختلال هورمونی باشد، باید آن بیماری هم درمان شود تا تعادل مواد معدنی در بدن برقرار گردد.
۶. فیزیوتراپی و توان‌بخشی
تمرین‌های کنترل‌شده به تقویت عضلات، کاهش درد و بهبود حرکت کمک می‌کنند.
۷. جراحی (در موارد شدید)
اگر استخوان‌ها دچار بدشکلی یا شکستگی‌های متعدد باشند، ممکن است جراحی برای اصلاح شکل استخوان‌ها لازم شود.
درمان نرمی استخوان چقدر طول می‌کشد؟
بیشتر بیماران ظرف چند هفته اول درمان متوجه کم شدن درد و بهتر شدن قدرت عضلات می‌شوند. ولی ترمیم کامل استخوان معمولاً چند ماه زمان می‌برد. در این مدت، آزمایش‌های دوره‌ای نشان می‌دهد درمان در مسیر درست است. قطع زودهنگام مکمل‌ها، به محض بهتر شدن حال، یکی از دلایل اصلی برگشت بیماری است.
قرص نرمی استخوان در بزرگسالان؛ کدام دارو برای چه کسی؟
قرص نرمی استخوان در بزرگسالان یک نسخه ثابت برای همه نیست. انتخاب دارو به این بستگی دارد که بدن کجای کار مشکل دارد: ویتامین D کم دریافت می‌کند، آن را جذب نمی‌کند، یا نمی‌تواند فعالش کند.
پرل یا قرص ویتامین D3: رایج‌ترین داروی نرمی استخوان است. وقتی علت بیماری کمبود ساده ویتامین D باشد، پزشک معمولاً دوره درمان را با دوز بالاتر شروع می‌کند و بعد از بهبود آزمایش‌ها، دوز نگهدارنده را ادامه می‌دهد.
کلسیم یا کلسیم-D: ویتامین D بدون کلسیم کافی نمی‌تواند استخوان را سفت کند. برای همین اگر رژیم غذایی کلسیم کمی داشته باشد، مکمل کلسیم کنار ویتامین D تجویز می‌شود.
کلسیتریول: فرم فعال ویتامین D است و بیشتر برای بیماران کلیوی یا کبدی تجویز می‌شود که بدنشان نمی‌تواند ویتامین D معمولی را فعال کند.
مکمل فسفات: در انواع نادر و ارثی نرمی استخوان که مشکل اصلی دفع زیاد فسفر است، کنار فرم فعال ویتامین D به کار می‌رود.
یک هشدار مهم: ویتامین D محلول در چربی است و در بدن جمع می‌شود. مصرف خودسرانه دوزهای بالا می‌تواند کلسیم خون را بیش از حد بالا ببرد و به کلیه آسیب بزند. نوع قرص، دوز و مدت مصرف را حتماً پزشک بعد از دیدن آزمایش تعیین کند.
راه های پیشگیری از نرمی استخوان
نرمی استخوان بیماری است که بیشتر به دلیل کمبود ویتامین D و مواد معدنی ایجاد می‌شود، اما خوشبختانه با رعایت چند اصل ساده در سبک زندگی و تغذیه می‌توان تا حد زیادی از بروز آن جلوگیری کرد. پیشگیری نقش مهمی در حفظ استحکام استخوان‌ها و جلوگیری از عوارض بعدی دارد.
۱. دریافت کافی ویتامین D
قرار گرفتن منظم در نور خورشید (۱۵ تا ۲۰ دقیقه در روز) و مصرف غذاهای حاوی ویتامین D مانند ماهی‌های چرب، زرده تخم‌مرغ و لبنیات غنی‌شده با ویتامین D بسیار مهم است.
۲. مصرف روزانه مواد غذایی سرشار از کلسیم و فسفر
شیر، ماست، پنیر، سبزیجات برگ سبز، بادام و دانه‌های کنجد منابع عالی کلسیم هستند و به حفظ استحکام استخوان کمک می‌کنند.
۳. داشتن رژیم غذایی متعادل و متنوع
تغذیه سالم شامل پروتئین، میوه، سبزی، لبنیات و غلات باعث می‌شود بدن مواد لازم برای ساخت استخوان را به‌طور کامل دریافت کند.
۴. بررسی دوره‌ای سطح ویتامین D و کلسیم خون
به‌ویژه در سالمندان، زنان باردار یا افرادی که کمتر در معرض نور خورشید هستند، معاینه و آزمایش دوره‌ای بسیار توصیه می‌شود.
۵. فعالیت بدنی منظم
ورزش‌های سبک مانند پیاده‌روی یا حرکات کششی باعث تحریک استخوان‌ها به رشد و افزایش تراکم آنها می‌شود.
۶. درمان و کنترل بیماری‌های زمینه‌ای
اگر فرد دچار بیماری کلیوی یا گوارشی است، باید آن را تحت کنترل نگه دارد تا جذب ویتامین‌ها و مواد معدنی مختل نشود.
۷. اجتناب از سیگار و الکل
این دو ماده باعث کاهش جذب کلسیم و اختلال در عملکرد ویتامین D می‌شوند و خطر نرمی استخوان را بالا می‌برند.
چه غذاهایی برای نرمی استخوان مفید هستند؟
اگر دنبال جواب این سوالید که برای درمان نرمی استخوان چی بخوریم، باید بدانید غذا به تنهایی جای مکمل را نمی‌گیرد، ولی بدون آن هم درمان کامل نمی‌شود. ویتامین D در کمتر غذایی به مقدار زیاد پیدا می‌شود. در عوض، رساندن کلسیم و فسفر کافی به بدن از راه سفره کاملاً شدنی است. غذاهای زیر بیشترین کمک را به استخوان‌ها می‌کنند.
| غذا | ماده مفید اصلی | فایده برای استخوان |
|---|---|---|
| شیر | کلسیم | تقویت و استحکام استخوان‌ها |
| ماست | کلسیم | کمک به افزایش تراکم استخوان |
| پنیر | کلسیم و فسفر | کمک به رشد و ترمیم استخوان |
| ماهی‌های چرب (مثل سالمون و ساردین) | ویتامین D | افزایش جذب کلسیم در بدن |
| زرده تخم مرغ | ویتامین D | کمک به سلامت استخوان‌ها |
| کنجد و ارده | کلسیم | منبع گیاهی پرکلسیم و راحت برای مصرف روزانه |
| کلم بروکلی | کلسیم و ویتامین K | کلسیمی که بدن راحت‌تر جذب می‌کند |
| بادام و مغزها | کلسیم و منیزیم | کمک به استحکام استخوان‌ها |
غذاهای مضر برای پوکی استخوان|سیب زمینی، قهوه و 10 خوراکی مضر
کمتر شدن بعضی خوراکی‌ها هم به اندازه اضافه کردن خوراکی‌های مفید اهمیت دارد. نمک زیاد دفع کلسیم از ادرار را بیشتر می‌کند. زیاده‌روی در قهوه و نوشابه‌های گازدار و مصرف الکل هم جذب کلسیم را پایین می‌آورد. اسفناج و ریواس با اینکه کلسیم دارند، به خاطر اگزالات منبع خوبی برای جذب کلسیم نیستند.
علائم نرمی استخوان در کودکان
در کودکان این بیماری راشیتیسم (Rickets) نام دارد. چون استخوان کودک هنوز در حال رشد است، اثرش بیشتر روی شکل و رشد استخوان دیده می‌شود. شایع‌ترین علائم نرمی استخوان در کودکان این‌ها هستند:
- خمیدگی پاها (پای پرانتزی یا ضربدری)
- تأخیر در راه رفتن یا رویش دندان
- کوتاهی قد
- نرم بودن جمجمه در نوزادان
اگر کودک شما چنین علائمی دارد، بررسی سطح ویتامین D با پزشک اطفال اولین قدم است.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
نرمی استخوان زمانی نیاز به مراجعه به پزشک دارد که فرد متوجه دردهای مداوم در استخوان‌ها، ضعف عضلانی یا خستگی غیرعادی شود. همچنین اگر تغییراتی مانند خمیدگی پاها، کاهش قد یا شکستگی‌های بدون دلیل واضح رخ دهد، باید حتماً بررسی شود. در کسانی که رژیم غذایی ضعیف دارند یا مدت طولانی در معرض نور خورشید نیستند، مراجعه زودهنگام به پزشک بسیار مهم است تا از پیشرفت بیماری جلوگیری شود و درمان به‌موقع آغاز گردد.
جمع بندی
علائم نرمی استخوان در بزرگسالان آن قدر آرام شروع می‌شوند که خیلی‌ها ماه‌ها با درد لگن، ضعف ران و خستگی کنار می‌آیند و فکر نمی‌کنند مشکل از استخوان است. استئومالاسی برخلاف پوکی استخوان، با پیدا کردن علت و جبران ویتامین D، کلسیم و فسفر قابل درمان است. ولی تشخیص درستش به آزمایش خون و تست تراکم استخوان نیاز دارد، نه حدس زدن از روی علائم. اگر چند علامت این مقاله را در خودتان می‌بینید، به خصوص اگر زن هستید، باردار یا شیرده‌اید، یا کم در معرض آفتاب قرار می‌گیرید، یک بررسی ساده می‌تواند جلوی سال‌ها درد و خطر شکستگی را بگیرد.
نرمی استخوان اگر زود تشخیص داده شود، کاملاً قابل درمان است. اگر جواب آزمایش ویتامین D شما پایین بوده یا پزشک تست تراکم استخوان نوشته، در مرکز سنجش تراکم استخوان تهران با دستگاه DEXA و در کوتاه‌ترین زمان نوبت بگیرید. 02191092735
سوالات متداول
مهم‌ترین علت نرمی استخوان در بزرگسالان چیست؟
شایع‌ترین علت نرمی استخوان در بزرگسالان کمبود ویتامین D است.البته کمبود کلسیم، کمبود فسفر و بعضی بیماری‌های گوارشی یا کلیوی هم می‌توانند در ایجاد آن تاثیر داشته باشد.
آیا نرمی استخوان فقط در کودکان دیده می‌شود؟
خیر، نرمی استخوان فقط مخصوص کودکان نیست و در بزرگسالان هم دیده می‌شود.در کودکان این بیماری بیشتر با نام راشیتیسم شناخته می‌شود و در بزرگسالان به آن استئومالاسی می‌گویند.
علائم نرمی استخوان در بزرگسالان چیست؟
از علائم شایع می‌توان به درد استخوان، ضعف عضلات، خستگی مداوم و مشکل در راه رفتن اشاره کرد.در موارد شدیدتر، احتمال تغییر شکل استخوان یا شکستگی نیز افزایش پیدا می‌کند.
آیا نرمی استخوان باعث ضعف عضلانی می‌شود؟
بله، یکی از نشانه‌های شایع نرمی استخوان ضعف عضلات به‌ویژه در پاها و لگن است.این ضعف ممکن است بالا رفتن از پله یا بلند شدن از حالت نشسته را سخت‌تر کند.
چه کسانی بیشتر در معرض نرمی استخوان هستند؟
افرادی که کمتر در معرض نور خورشید قرار می‌گیرند یا رژیم غذایی ضعیفی دارند، بیشتر در معرض خطر هستند.بیماران کلیوی، کبدی، گوارشی و سالمندان هم ریسک بالاتری دارند.
آیا نرمی استخوان با پوکی استخوان فرق دارد؟
بله. در نرمی استخوان، استخوان به دلیل کمبود مواد معدنی نرم می‌شود و معمولاً درد دارد. در پوکی استخوان، استخوان مواد معدنی دارد ولی متخلخل و شکننده است و اغلب تا زمان شکستگی بی‌علامت می‌ماند. درمان این دو هم متفاوت است.
آیا اسکن استخوان برای تشخیص نرمی استخوان لازم است؟
در بعضی موارد پزشک ممکن است از اسکن استخوان یا تصویربرداری کمک بگیرد، اما همیشه لازم نیست.آزمایش خون و بررسی بالینی معمولاً نقش اصلی را در تشخیص اولیه دارند.
بهترین قرص نرمی استخوان چیست؟
بهترین قرص به علت بیماری بستگی دارد. در بیشتر بزرگسالان، مکمل ویتامین D3 همراه با کلسیم درمان اصلی است. در بیماران کلیوی، کلسیتریول جایگزین می‌شود. دوز و مدت مصرف را پزشک بعد از آزمایش تعیین می‌کند.
درمان نرمی استخوان چقدر طول می‌کشد؟
درد و ضعف عضلانی معمولاً ظرف چند هفته بهتر می‌شود، ولی ترمیم کامل استخوان چند ماه زمان می‌برد.
آیا تست تراکم استخوان نرمی استخوان را نشان می‌دهد؟
تست تراکم استخوان کاهش مواد معدنی استخوان را نشان می‌دهد، ولی برای تشخیص قطعی نرمی استخوان باید همراه آزمایش خون بررسی شود.
مسئولیت هرگونه استفاده از مطالب این سایت بر عهده کاربر بوده و برای تصمیمات درمانی، مراجعه به پزشک متخصص ضروری است.